الشيخ محمد علي الگرامي القمي

40

درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)

است بهرهء ماشين خود را نبرد ، نمىتوانيم پيدا كنيم . اكنون فرض كنيد ماشين را خود اختراع نكرده بلكه از ديگرى خريده است ، و البّته بهاء آن را از پس انداز پولى كه به وسيلهء كار يدى يا فكرى صحيحى به دست آورده پرداخته است آيا اين ماشين ملك او نمىشود ؟ كار يدى يا فكرى كرده و بدان وسيله پولى كسب نموده است مسلّم است كه اين پول ملك او است و هر چيزى هم كه با اين پول بخرد ملك اوست . آهن و يا ماشينى كه هيئتى خاص و موادى ديگر علاوه بر آهن دارد خصوصيّتى دارد كه ملك او نشود ؟ قطعاً چنين نيست و بنابراين ماشين مزبور هر چند كار كند آن هم ملك ماشين دار خواهد بود . از دقّت در موارد مزبور كاملًا به دست مىآيد كه بهره‌اى كه از فعاّليت انسان به اضافه نيروى ماشين ، - كه در حقيقت آن هم نيروى تمركز يافتهء انسان است به دست مىآيد بايد ميان نيروى انسان و نيروى ماشين تقسيم شود يعنى چون ماشين هم در ايجاد توليد دخالت داشته است بايد بهره‌اى ببرد . « 1 »

--> ( 1 ) - در نقد يكى از اساتيد آمده است : ابزار توليد امروز نتيجهء كار يك فرد نيست